Isı Sayaçları (Kalorimetre) Periyodik Muayene Rehberi
Isı sayaçları (kalorimetreler), 2018 Temmuz ayında yayımlanan yönetmelik çerçevesinde; elektrik, doğalgaz ve su sayaçları ile aynı mevzuat kapsamına alınmıştır. Bu düzenleme ile kalorimetrelerin 5 yılda bir periyodik olarak muayene edilmesi yasal bir zorunluluk haline gelmiştir.
Yasal Mevzuat ve Zorunluluklar
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen yönetmeliğe göre, ısı sayaçlarının muayene süreci şu kriterlere dayanmaktadır:
-
5 Yıl Kuralı: Sayaçların periyodik muayenesi her 5 yılda bir yapılır. Süre hesaplamasında sayacın damgalandığı yıl “birinci yıl” kabul edilir ve yıl içindeki tarih farkına bakılmaksızın takvim yılı esas alınır.
-
Kritik Tarihler: Üretim yılı 2014 ve öncesi olan tüm sayaçların muayenelerinin 2019 yılı sonuna kadar tamamlanmış olması şart koşulmuştur.
-
Cezai İşlem: Muayenesi yaptırılmamış sayaç kullananlar hakkında “damgasız ölçü aleti kullanma” fiilinden idari para cezası uygulanmaktadır.
-
Başvuru Mercii: Bakanlık onaylı ve TÜRKAK tarafından yetkilendirilmiş laboratuvarlara (estronarge.com) başvurulması gerekmektedir.
Muayene Çeşitleri
Isı sayaçları için üç farklı muayene yöntemi tanımlanmıştır:
-
Periyodik Muayene: Bina yönetimi veya kat malikleri tarafından 5 yılda bir yaptırılan genel muayenedir.
-
Ani Muayene: Bakanlık veya İl Müdürlükleri tarafından sitelerde/apartmanlarda habersizce yapılan denetimlerdir. Eksiklik saptanması durumunda servis süreçleri ve masraflar bina yönetimi sorumluluğundadır.
-
Şikâyet Muayenesi: Sayacın hatalı ölçüm yaptığından şüphelenen ilgililerin yazılı başvurusu ile yapılır. Sayacın doğru çalışması durumunda masraflar başvuru sahibine, hatalı çalışması durumunda ise bina yönetimine aittir.
Keşif, Montaj ve Ücretlendirme Süreci
Muayene süreci başlamadan önce, tesisatın mevcut durumu “Proje Keşfi” ile analiz edilir. Bu aşamada şu veriler toplanır:
-
Adresleme kontrolü ve sayaç yerleri (daire içi/dışı).
-
Sayacın uzunluğu, bağlantı çapı, marka ve model bilgileri.
-
Sıcaklık sensörü kovan çapı ve kesme vanalarının fonksiyonelliği.
Ücretlendirme: Bakanlık tarafından belirlenen test ücreti cihaz başına 61.90 TL (+KDV)’dir. Ancak de-montaj ve montaj işlemleri bu muayene ücretinden ayrı olarak tekliflendirilir.
Muayene Nasıl Yapılır? Teknik Süreç
Isı sayaçlarının muayene edilebilmesi için mühür ve damgalarının bozulmamış olması şarttır. Müdahale edilmiş veya damga süresi geçmiş cihazlar cezalı duruma düştüğü için doğrudan muayeneye alınamaz. Teknik süreç şu adımları izler:
-
Etalon ile Kıyaslama: Sayaçlar, 3 farklı koşul altında test düzeneği (etalon) ile karşılaştırılır.
-
Hata Payı Hesaplama: Akış ölçümü, sıcaklık farkı ve hesaplama sonuçları analiz edilir. Sayacın hata değeri yüzde (%) cinsinden bulunur.
-
Onay ve Damga: Eğer cihaz “İzin Verilebilir En Yüksek Hata Sınırları” (MİH) içerisindeyse yeniden damgalanarak kullanıma sunulur.
-
Uygunsuzluk Durumu: Sınırların dışında kalan cihazlar için uygunsuzluk raporu düzenlenir. Bu cihazlar mümkünse tamir ve ayara alınır; tamiri mümkün değilse değişimi zorunludur.
Resmi Gazete Güncellemeleri
12 Mart 2019 tarihli ve 30712 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle, muayene yükümlülüğü olan kullanıcıların başvuru ve uygulama süreleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından denetlenmekte ve yürütülmektedir.